U 78. godini života preminuo je Josip Pejaković, jedan od najvažnijih i najprepoznatljivijih glumaca i pisaca s prostora Bosne i Hercegovine. Vijest o njegovoj smrti objavio je njegov sin Dejan Pejaković, a na društvenim mrežama od njega se opraštaju brojni prijatelji, kolege i kulturni radnici.
Pejaković se godinama borio s teškim zdravstvenim problemima, a prošao je čak 17 operacija. Unatoč tome, nije prestajao raditi, a 2019. godine izjavio je da su ga već “otpisali”, ali se uspio oporaviti. Njegova smrt veliki je gubitak za bosanskohercegovačku umjetnost i kulturu.
Glumačka veličina iz Travnika
Josip Pejaković rođen je 1948. godine u Travniku, gdje je završio osnovnu i srednju školu. U Sarajevu je diplomirao glumu na Dramskom studiju pod vodstvom Kaće Dorić i Josipa Lešića. Njegove prve uloge – Tuzenbah u “Tri sestre” i Filtos u “Koncertu u jajetu” – već su naznačile njegov glumački potencijal.
Tokom karijere ostvario je više od 50 premijernih uloga u Narodnom pozorištu Sarajevo, ali i na filmu, televiziji i u monodramama. Igrao je u predstavama kao što su “Višnjik”, “Braća Karamazovi”, “Julije Cezar”, “Hamlet u selu Mrduša Donja”, “Hasanaginica”, “Legenda o Ali-paši”, “Hamlet”, “Omer–paša Latas”, “Kralj Lear”, “Fistikovi šejtanluci” i brojnim drugima.
Filmovi u kojima je igrao, poput “Ljudski faktor” i “Kuća pored puta”, također su ostavili snažan trag u regionalnoj kinematografiji. Njegove monodrame, uključujući “Oj živote” i “On meni nema Bosne”, dio su kulturnog nasljeđa BiH.
Pisac, direktor, pjevač – i simbol naroda
Osim glume, Josip Pejaković bavio se i pisanjem. Napisao je više scenarija i monodrama, a 2022. godine objavio je knjigu “Sevdalinka”. Zajedno s Rambom Amadeusom podnio je kandidaturu da se sevdalinka proglasi nematerijalnom svjetskom kulturnom baštinom pri UNESCO-u.
U razdoblju od 2001. do 2003. obnašao je dužnost direktora Drame Narodnog pozorišta Sarajevo. Mnogi ga pamte i kao pjevača travničke grupe Veziri, u kojoj je nastupao prije nego što ga je zamijenio Seid Memić Vajta.
Dobitnik je brojnih nagrada, uključujući Šestoaprilsku nagradu Grada Sarajeva (1974.), nagradu ZAVNOBiH-a za životno djelo (1991.) i priznanja Udruženja dramskih umjetnika BiH.
Josip Pejaković bio je i ostao simbol otpora, identiteta i dostojanstva – kroz umjetnost je izražavao narod, emocije i borbu za istinu. Njegov odlazak ostavlja prazninu, ali i bogatu ostavštinu koja će živjeti i nakon njegove smrti.
